Jedno słowo, dwa różne skutki
Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR). Producent, który sprzedaje opakowania lub produkty w opakowaniach bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie Unii, musi mieć w tym państwie upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), w praktyce nazywanego też autoryzowanym przedstawicielem lub pełnomocnikiem ROP (ang. authorised representative for EPR):
„Producent, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. c) i d), wyznacza, na podstawie pisemnego upoważnienia, upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w każdym z państw członkowskich, w których dany producent udostępnia po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniu, innym niż państwo członkowskie, w którym producent ten ma siedzibę.”
Rozporządzenie (UE) 2025/40, art. 45 ust. 3 zdanie pierwsze
Polski projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (numer z wykazu prac legislacyjnych UC100, projekt z 28 sierpnia 2026 r.) opisuje tego samego producenta, gdy sprzedaje w Polsce, inaczej:
„Producent, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. c oraz d rozporządzenia 2025/40, ma prawo do wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela ds. ROP (…) odpowiedzialnego za wykonywanie na terytorium kraju obowiązków producenta w odniesieniu do opakowań udostępnionych po raz pierwszy na terytorium kraju lub rozpakowanych, nie będąc użytkownikiem końcowym, pochodzących od tego producenta.”
Projekt UC100 z 28.08.2026 r., art. 47 ust. 1
PPWR mówi „wyznacza”, projekt mówi „ma prawo”. Obowiązek pozostaje w projekcie tylko dla producentów z państw trzecich (art. 47 ust. 7). Rozporządzenie unijne stosuje się bezpośrednio, więc ustawa krajowa nie może zwolnić producenta z obowiązku z art. 45 ust. 3. Może natomiast zdecydować, czy i kogo za jego naruszenie karze w Polsce. I tu zaczyna się problem.
Kogo projekt karze, a kogo nie
Projekt przewiduje dwie kary związane z przedstawicielem ds. ROP:
„Kto, będąc producentem z siedzibą na terytorium kraju, wbrew przepisowi art. 45 ust. 3 rozporządzenia 2025/40 nie wyznacza upoważnionego przedstawiciela ds. ROP w każdym z państw członkowskich, w których udostępnia po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniu, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości od 300 do 100 000 zł.”
Projekt UC100, art. 160
„Kto, będąc producentem mającym siedzibę na terytorium państwa trzeciego, wbrew przepisowi art. 47 ust. 7 nie wyznacza autoryzowanego przedstawiciela ds. ROP na terytorium kraju podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości od 300 do 100 000 zł.”
Projekt UC100, art. 161
| Producent | Obowiązek z PPWR | Brzmienie projektu UC100 | Kara w Polsce według projektu |
|---|---|---|---|
| Polski producent sprzedający bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie UE | tak, w każdym takim państwie (art. 45 ust. 3) | obowiązek z PPWR, sankcja w art. 160 | od 300 do 100 000 zł |
| Producent z innego państwa UE sprzedający bezpośrednio użytkownikom końcowym w Polsce | tak, w Polsce (art. 45 ust. 3) | „ma prawo” (art. 47 ust. 1) | brak |
| Producent z państwa trzeciego sprzedający w Polsce | decyzja państwa członkowskiego (art. 45 ust. 3 zdanie drugie) | „ma obowiązek” (art. 47 ust. 7) | od 300 do 100 000 zł (art. 161) |
Wśród producentów z Unii krajową karą zagrożony jest więc tylko polski eksporter. Ten sam obowiązek unijny ciąży na firmie z Niemiec czy Czech, która sprzedaje bezpośrednio polskim klientom, ale projekt nie przewiduje wobec niej sankcji. Polski eksporter ponosi przy tym podwójne ryzyko: karę w Polsce z art. 160 i sankcje państwa, do którego sprzedaje.
Na marginesie: art. 161 używa nazwy „autoryzowany przedstawiciel ds. ROP”, a art. 47 - „upoważniony przedstawiciel ds. ROP”. Różnica wygląda na redakcyjną, ale w przepisie karnym każde słowo ma znaczenie.
Spostrzeżenie EcoLogic: projekt nie zmienia tego, kto ma obowiązek. Zmienia tylko to, kogo da się ukarać w Polsce. Jedno słowo w art. 47 ust. 1 przesuwa ryzyko z zagranicznych sprzedawców na polskich eksporterów.
Jak można czytać art. 47 ust. 1 projektu
| Interpretacja | Argumenty | Ryzyko dla firm |
|---|---|---|
| A. „Ma prawo” opisuje tylko krajową procedurę, a obowiązek i tak wynika z PPWR | bezpośrednie stosowanie rozporządzenia; ustawa „służy stosowaniu” PPWR (odnośnik do tytułu projektu) | zagraniczny producent bez przedstawiciela narusza PPWR, ale w Polsce nie ma za to kary; luka w egzekwowaniu |
| B. Polska świadomie nie wymaga przedstawiciela od producentów z UE | wyraźne zestawienie „ma prawo” (ust. 1) i „ma obowiązek” (ust. 7) | sprzeczność z art. 45 ust. 3 PPWR; przepis krajowy nie może ograniczyć obowiązku unijnego |
| C. Przepis wyprzedza zawieszenie obowiązku w pakiecie Omnibus VIII | Komisja zaproponowała w grudniu 2025 r. przedstawiciela fakultatywnego dla wszystkich producentów z UE | Parlament poparł 20.10.2026 r. ulgę tylko dla mikro- i małych firm; przy takim wyniku art. 47 ust. 1 byłby za szeroki |
Niezależnie od interpretacji wniosek dla polskiej firmy jest ten sam: obowiązek z art. 45 ust. 3 PPWR stosuje się dziś w pełnym zakresie, a projekt ustawy niczego w tym nie zmienia.
Polski pośrednik i przedstawiciel zagranicznego dostawcy (art. 48)
Art. 48 projektu dotyczy polskiej firmy, która udostępnia po raz pierwszy w Polsce opakowania pochodzące od producenta z innego państwa UE albo je rozpakowuje, nie będąc użytkownikiem końcowym. Taka firma nie wykonuje obowiązków ROP, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:
- zagraniczny producent wyznaczył upoważnionego przedstawiciela ds. ROP, który jest wpisany do BDO,
- polska firma przekazała temu przedstawicielowi wszystkie dane potrzebne do wykonania obowiązków, w szczególności o masie opakowań.
Jeżeli danych nie przekaże, obowiązki ROP wracają do niej w zakresie niezgłoszonej masy (art. 48 ust. 2). Firma korzystająca ze zwolnienia musi ponadto podawać numer rejestrowy przedstawiciela na fakturach i innych dokumentach związanych z udostępnieniem lub rozpakowaniem (art. 48 ust. 4), a przedstawiciel prowadzi wykaz takich firm (art. 48 ust. 3).
Wniosek praktyczny: przy dostawach od zagranicznych producentów warto już dziś sprawdzać, czy dostawca ma przedstawiciela w Polsce i czy jest on wpisany do BDO. Bez tego obowiązki ROP i opłata opakowaniowa za te opakowania mogą zostać po stronie polskiej firmy.
Kim może być przedstawiciel i jak go wyznaczyć
- Kto: osoba fizyczna, jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej albo osoba prawna z miejscem zamieszkania lub siedzibą w Polsce (art. 47 ust. 2).
- Forma: umowa w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, pod rygorem nieważności (art. 47 ust. 4).
- Zakres: do przedstawiciela stosuje się przepisy o producencie; po jego wyznaczeniu producent działa wyłącznie za jego pośrednictwem, a przedstawiciel ponosi odpowiedzialność za wykonanie obowiązków ROP (art. 47 ust. 5 i 6).
- Środki ochrony roślin: przedstawicielem może być w szczególności organizacja ROP środków ochrony roślin w opakowaniach (art. 47 ust. 3).
Związek z zawieszeniem obowiązku w Unii (Omnibus VIII)
Parlament Europejski poparł 20 października 2026 r. zawieszenie art. 45 ust. 3 PPWR, ale tylko dla mikro- i małych przedsiębiorstw z siedzibą w Unii, do 1 stycznia 2035 r. albo do dnia stosowania horyzontalnych ram ROP (P10_TA(2026)0345, poprawka 12). Sprawa trafiła do negocjacji z Radą. Do publikacji aktu w Dzienniku Urzędowym UE obowiązek trwa w całości.
Dla projektu UC100 oznacza to konieczność dostosowania dwóch przepisów po zakończeniu trilogu:
- art. 160 nie powinien obejmować polskich firm, które skorzystają z zawieszenia,
- art. 47 ust. 1 powinien odpowiadać zakresowi ulgi, a nie obejmować wszystkich producentów z UE.
Na jakim etapie jest projekt
Konsultacje publiczne projektu UC100 zostały zakończone. Projekt jest na etapie prac rządowych (komitety Rady Ministrów), a po przyjęciu przez rząd trafi do Sejmu. Uwagi do art. 47, 48, 160 i 161 można więc kierować w dalszych pracach rządowych, a następnie w komisjach sejmowych. Przytoczone przepisy pochodzą z projektu i mogą się zmienić.
Co zrobić teraz
- Polski eksporter: utrzymaj lub wyznacz przedstawicieli w państwach, w których sprzedajesz bezpośrednio użytkownikom końcowym. Do publikacji aktu zawieszającego art. 45 ust. 3 PPWR obowiązuje w pełni.
- Umowy z przedstawicielami: przy nowych umowach i przedłużeniach zapisz prawo rozwiązania lub zawężenia umowy na wypadek wejścia w życie zawieszenia.
- Polski pośrednik: sprawdź, czy zagraniczny dostawca ma przedstawiciela ds. ROP wpisanego do BDO, i ustal, kto przekazuje mu dane o masie opakowań.
- Umowy handlowe: ustal z odbiorcami i dostawcami, kto wyznacza przedstawiciela i kto ponosi jego koszt.
- Prace legislacyjne: jeżeli działasz w organizacji branżowej, zgłoś potrzebę ujednolicenia art. 47 ust. 1 i art. 160 z art. 45 ust. 3 PPWR oraz nazewnictwa w art. 161.
Wzór klauzuli prześlemy na prośbę. Klauzulę do umowy z przedstawicielem ds. ROP na wypadek zawieszenia obowiązku (wersja polska i angielska) wyślemy po e-mailu na adres biuro@ecologic.net.pl z tematem „Wzór klauzuli - przedstawiciel ROP”.
Najczęstsze pytania
Czy po wejściu w życie ustawy firma z Niemiec sprzedająca w Polsce nie będzie musiała mieć przedstawiciela?
Będzie musiała, bo obowiązek wynika bezpośrednio z art. 45 ust. 3 PPWR. Projekt UC100 w obecnym brzmieniu nie przewiduje jednak w Polsce kary za brak przedstawiciela u producenta z innego państwa UE.
Czy polskiej firmie grozi już kara za brak przedstawiciela za granicą?
W Polsce nie ma jeszcze uchwalonej ustawy. Projekt przewiduje karę od 300 do 100 000 zł (art. 160). Kary mogą natomiast przewidywać przepisy państw, do których firma sprzedaje.
Czy głosowanie w Parlamencie Europejskim zwalnia małe firmy z obowiązku?
Nie. Parlament przyjął stanowisko do negocjacji z Radą. Obowiązek trwa do publikacji aktu zawieszającego w Dzienniku Urzędowym UE i rozpoczęcia jego stosowania.
Czy zawieszenie zwolni z rejestracji i opłat ROP?
Nie. W stanowisku Parlamentu zawieszenie dotyczy tylko wyznaczenia przedstawiciela. Rejestracja, sprawozdawczość i opłaty ROP pozostają (P10_TA(2026)0345, poprawka 14).
Kto może być przedstawicielem ds. ROP w Polsce?
Osoba fizyczna, jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej albo osoba prawna z miejscem zamieszkania lub siedzibą w Polsce, wyznaczona umową w formie pisemnej pod rygorem nieważności (projekt UC100, art. 47 ust. 2 i 4).
Co ryzykuje polski pośrednik, gdy zagraniczny dostawca nie ma przedstawiciela?
Według projektu zwolnienie z obowiązków ROP przysługuje tylko wtedy, gdy przedstawiciel zagranicznego producenta jest wpisany do BDO i otrzymał dane o masie opakowań. W przeciwnym razie obowiązki ROP pozostają po stronie polskiej firmy (art. 48).
Tematy artykułu: ROP / PPWR / BDO
Powiązane artykuły
- PPWR od 12 sierpnia 2026 r. - obowiązki producentów i dystrybutorów opakowań
- Kto musi być w BDO
- Popyt na recyklat a dostęp do wsadu - cztery napięcia w łańcuchu folii (PPWR i UC100)
Autor i podstawa prawna
Autor: Konrad Nowakowski, EKO SYSTEM GOZ sp. z o.o. (LinkedIn). Opublikowano 22 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przepisy projektu ustawy mogą się zmienić, a teksty Parlamentu Europejskiego nie są aktami prawa obowiązującego.