Dwie definicje
Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nadal ma własną definicję opakowania wielomateriałowego. Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się obok niej definicję z rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR).
„opakowaniu wielomateriałowym - rozumie się przez to opakowanie wykonane co najmniej z dwóch warstw różnych materiałów, które nie mogą być ręcznie oddzielone i które tworzą integralną całość, która składa się z pojemnika wewnętrznego i obudowy zewnętrznej oraz którą napełnia się, przechowuje, transportuje i opróżnia w takiej formie”
Art. 8 pkt 10 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 619)
„„opakowanie wielomateriałowe” oznacza jednostkę opakowania składającą się z co najmniej dwóch różnych materiałów, które są częścią masy głównego materiału opakowaniowego i nie mogą być ręcznie oddzielone, a zatem tworzą jedną integralną całość, chyba że jeden z materiałów stanowi niewielką część jednostki opakowania i w każdym razie nie więcej niż 5 % masy całkowitej jednostki opakowania, z wyłączeniem etykiet, werniksów, farb, farb drukarskich, spoiw i lakierów (...)”
Art. 3 ust. 1 pkt 24 PPWR
| Kryterium | Ustawa - art. 8 pkt 10 | PPWR - art. 3 ust. 1 pkt 24 |
|---|---|---|
| Budowa | co najmniej dwie warstwy; pojemnik wewnętrzny i obudowa zewnętrzna | co najmniej dwa materiały, część masy głównego materiału opakowaniowego |
| Rozdzielenie | nie da się ręcznie oddzielić | nie da się ręcznie oddzielić |
| Próg masowy | brak | materiał dodatkowy powyżej 5% masy jednostki opakowania |
| Nie liczą się | brak wyłączeń | etykiety, werniksy, farby, farby drukarskie, spoiwa, lakiery |
Skąd 5%
Próg nie jest nowy w prawie UE. Art. 6c ust. 2 decyzji 2005/270/WE, dodany decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2019/665, nakazywał obliczać i zgłaszać opakowania kompozytowe „w odniesieniu do każdego materiału” i pozwalał państwom odstąpić od tego, gdy materiał stanowi nie więcej niż 5% masy opakowania jednostkowego. Była to jednak tylko fakultatywna reguła sprawozdawcza w decyzji wykonawczej.
Dziś próg jest w samym rozporządzeniu - w definicji, która wiąże bezpośrednio i jednakowo we wszystkich państwach członkowskich. Komisja Europejska w wytycznych z 5 czerwca 2026 r. (C(2026) 3702, dokument niewiążący) ujmuje to wprost: poniżej progu 5% opakowanie uznaje się za monomateriałowe.
Która definicja i od kiedy
PPWR stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich (art. 71). Prawo stanowione przez Unię Europejską ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP).
Ustawa o gospodarce opakowaniami nie została w tym zakresie zmieniona, a według uzasadnienia projektu nowej ustawy o opakowaniach (UC100) ma obowiązywać do końca 2028 r. Krajowy system ROP - poziomy, porozumienia, organizacje odzysku, dokumenty DPR, sprawozdania w BDO - działa więc dalej. Od 12 sierpnia 2026 r. działa jednak na opakowaniach kwalifikowanych według definicji z PPWR.
Możliwe interpretacje i ich ryzyka
| Interpretacja | Na czym polega | Argumenty | Ryzyka |
|---|---|---|---|
| I. Doprecyzowanie (stanowisko EcoLogic) | PPWR nie przeczy definicji ustawowej, lecz ją doprecyzowuje progiem 5% i listą wyłączeń. Do 11.08.2026 kwalifikacja według ustawy, od 12.08.2026 według PPWR. | art. 71 PPWR, art. 91 ust. 3 Konstytucji, wykładnia zgodna z prawem UE, stanowisko Komisji o progu 5%, literatura przedmiotu | do czasu oficjalnego stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska podział roku pozostaje interpretacją; formularz sprawozdania w BDO nie rozróżnia okresów |
| II. Ciągłość krajowa | Definicje PPWR obowiązują „do celów niniejszego rozporządzenia”, a krajowy system ROP opiera się na ustawie - cały 2026 r. według ustawy. | brzmienie art. 3 ust. 1 PPWR, niezmieniona ustawa, przejściowe stosowanie przepisów dyrektywy o celach i sprawozdawczości do 2028 r. (art. 70 ust. 1 PPWR) | to samo opakowanie jest jednocześnie mono- i wielomateriałowe; kolizja z pierwszeństwem prawa UE; rozbieżność z dokumentacją zgodności według PPWR |
| III. Zmiana w obie strony | PPWR nie wymaga warstw ani konstrukcji „pojemnik wewnętrzny i obudowa”. Część opakowań wychodzi z kategorii wielomateriałowych, część może do niej wejść. | szersza konstrukcja definicji w PPWR | kwalifikacja bez pomiaru mas składników; konieczna dokumentacja dla każdego typu opakowania |
Co to oznacza w praktyce w 2026 r.
- Sposób realizacji obowiązku się nie zmienia. Opakowania wielomateriałowe - samodzielnie albo przez porozumienie z marszałkiem województwa (art. 18 i 25 ustawy); pozostałe - samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17).
- Zmienia się kwalifikacja w ewidencji (art. 22). Opakowanie wprowadzone do obrotu do 11 sierpnia 2026 r. kwalifikujemy według ustawy, od 12 sierpnia 2026 r. według PPWR. To samo opakowanie może więc w jednym roku trafić do dwóch pozycji ewidencji.
- Za 2025 r. nie robimy korekt. PPWR nie działa wstecz, a masy z 2025 r., od których liczy się poziomy w 2026 r. (art. 20 ust. 2), kwalifikujemy według ustawy.
- Podział mas z 2026 r. przełoży się na obowiązki w 2027 r. - część w porozumieniu, część w organizacji odzysku.
- Zmieniają się poziomy i koszt. Stawki za realizację obowiązku w porozumieniu i w organizacji odzysku są ustalane w odrębnych umowach i zwykle się różnią. Realizacja obowiązku dla opakowań wielomateriałowych jest z reguły droższa. Opakowanie na bazie papieru, które od 12 sierpnia liczy się jako papier i tektura, zwykle wychodzi więc taniej - mimo wyższego wymaganego poziomu recyklingu. Przy innym materiale dominującym, na przykład tworzywach sztucznych albo aluminium, bilans może wyglądać inaczej i trzeba go policzyć na stawkach z własnych umów.
Przykład z liczbami
Firma wprowadza w 2026 r. 12 000 kg kubków papierowych z powłoką z tworzywa. Powłoka stanowi 4% masy kubka. Firma dotąd kwalifikowała je jako opakowanie wielomateriałowe i rozliczała w porozumieniu (dane umowne).
| Okres 2026 r. | Masa | Kwalifikacja | Ścieżka | Poziom w 2027 r. | Masa do recyklingu w 2027 r. |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.01-11.08 | 7 000 kg | wielomateriałowe (ustawa) | porozumienie | 67% | 4 690 kg |
| 12.08-31.12 | 5 000 kg | papier i tektura (PPWR - powłoka do 5%) | organizacja odzysku | 79% | 3 950 kg |
Poziomy: dla opakowań wielomateriałowych w porozumieniu - rozporządzenie MKiŚ z 22 listopada 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2550); dla papieru i tektury - rozporządzenie MKiŚ z 19 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375). Gdyby powłoka stanowiła 6% masy, kubek pozostałby opakowaniem wielomateriałowym także po 12 sierpnia.
Do poziomów dochodzi koszt: 4 690 kg rozlicza się według stawki porozumienia, a 3 950 kg według stawki organizacji odzysku dla papieru i tektury. Wyższy poziom (79% zamiast 67%) nie oznacza wyższego kosztu - realizacja dla opakowań wielomateriałowych jest z reguły droższa, więc część kwalifikowana od 12 sierpnia jako papier zwykle wychodzi taniej.
Uwaga: kubki jednorazowe z tworzywem podlegają też przepisom o produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (dyrektywa (UE) 2019/904) - niezależnie od progu 5%. PPWR zastrzega to wprost w definicji.
Lista kontrolna
- Dla każdego typu opakowania spisać masy składników (bez etykiet, farb, lakierów i spoiw) i ustalić materiał główny.
- Sprawdzić próg 5% dla każdego materiału dodatkowego - na podstawie specyfikacji dostawcy (art. 16 PPWR: dostawca musi przekazać dane potrzebne do wykazania zgodności).
- Podzielić ewidencję za 2026 r. na okres do 11 sierpnia i od 12 sierpnia.
- Uzgodnić podział z organizacją odzysku i z organizacją prowadzącą porozumienie przed zgłoszeniem mas za 2026 r. - i sprawdzić w obu umowach stawki za realizację obowiązku.
- Nie korygować sprawozdania za 2025 r.
- Opisać przyjętą metodę w dokumentacji na potrzeby kontroli i audytu.
Spostrzeżenie EcoLogic: polska definicja i PPWR się nie wykluczają. Ustawa mówi, jak opakowanie jest zbudowane, PPWR dodaje, ile musi ważyć drugi materiał, żeby to miało znaczenie. Dysonans jest w słowniku, nie w obowiązku.
Najczęstsze pytania
Czy od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje definicja opakowania wielomateriałowego z PPWR, skoro ustawa się nie zmieniła?
Tak. PPWR stosuje się bezpośrednio od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71), a w razie kolizji ma pierwszeństwo przed ustawą (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP). Definicję ustawową czytamy razem z definicją z PPWR.
Czy trzeba korygować sprawozdanie o opakowaniach za 2025 r.?
Nie. W 2025 r. PPWR nie było stosowane, a kwalifikacja opakowań wynikała z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Czy opakowanie z 4% tworzywa jest od 12 sierpnia 2026 r. opakowaniem wielomateriałowym?
Według PPWR nie, jeśli tworzywo jest jedynym dodatkowym materiałem i stanowi nie więcej niż 5% masy jednostki opakowania. Kwalifikuje się je według materiału głównego.
Czy zmienia się sposób realizacji obowiązku dla opakowań wielomateriałowych?
Nie. Nadal samodzielnie albo przez porozumienie z marszałkiem województwa (art. 18 i 25 ustawy). Zmienia się to, które opakowania trafiają do tej kategorii, a więc także poziomy i koszt realizacji obowiązku.
Powiązane artykuły
- PPWR od 12 sierpnia 2026 r. - obowiązki producentów i dystrybutorów opakowań
- Zharmonizowana etykieta PPWR opóźniona - co to oznacza dla oznakowania opakowań
- Kto musi być w BDO
Autor i podstawa prawna
Autor: Konrad Nowakowski, EKO SYSTEM GOZ sp. z o.o. (LinkedIn). Opublikowano 27 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Przedstawiony podział 2026 r. jest interpretacją EcoLogic opartą na przepisach i literaturze przedmiotu; do czasu oficjalnego stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska warto uzgodnić go z organizacją odzysku i organizacją prowadzącą porozumienie.